Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2009

Τα μάτια των άλλων είναι ο καθρέφτης

Αφορμή για να γράψω μου έδωσε το γράμμα της αναγνώστριας σας αλλά και η δική σας απάντηση στο τεύχος 805. Η κοπέλα έγραφε ότι είναι κοντή και νιώθει πολύ άσχημα για το ύψος της. Αγαπητή φίλη δεν είσαι η μοναδική που έχεις αυτό το ύψος, πιστεύω ότι είναι εσύ η ίδια που κάνεις τους άλλους να βλέπουν αυτό που εσένα ενοχλεί. Έχω και γω περίπου το ίδιο ύψος, ποτέ μου δεν ένιωσα άσχημα γι' αυτό και μπορώ να σου πω με βεβαιότητα ότι τις λίγες φορές που άκουσα κάποιο σχόλιο για το ύψος μου ήταν από ανθρώπους που με ζήλευαν υπερβολικά και επειδή δεν έβρισκαν τίποτε άλλο για να μου πουν. Είμαι σίγουρη όμως ότι και ψηλή να ήμουν κάτι άλλο θα μπορούσαν να βρουν για να μου πουν. Δεν πιστεύω να μην έχεις τίποτε καλό στην εξωτερική σου εμφάνιση να τονίσεις. Θα σου πω τι έχω κάνει εγώ. Βάζοντας ένα τακούνι 8cm αμέσως κερδίζεις κάποιους πόντους, ντύνομαι πάρα πολύ ωραία προσπαθώ να είμαι λεπτή γιατί λόγω ύψους δεν μπορώ να έχω πολλά κιλά. Το πάχος σε κάνει να φαίνεσαι πιο κοντή. Έχω κάνει στα μαλλιά μου ένα εντυπωσιακό χρώμα, δεν κυκλοφορώ ποτέ μου απεριποίητη. Είμαι πάντοτε καλοντυμένη, χτενισμένη και μακιγιαρισμένη και πίστεψε με μόνο κομπλιμέντα ακούω καθημερινά, και όταν περπατώ στον δρόμο βλέπω πολλά θαυμαστικά βλέμματα να με κοιτάζουν. Οι άνθρωποι βλέπουν αυτό που εμείς θέλουμε να δουν. Ξέρεις πόσες γυναίκες έκαναν καριέρα και είχαν το δικό σου ύψος; Ξέρεις πόσες διάσημες υπάρχουν που είναι κοντές; Περπατάς, όπως γράφεις και σκέφτεσαι συνέχεια ότι σε κοιτάζουν όλοι και σε κοροϊδεύουν. Είσαι σίγουρη γι' αυτό; έχεις σκεφτεί ποτέ την εικόνα που εσύ δίνεις στους άλλους; Όλοι αυτοί που σε σχολιάζουν δεν έχουν ελαττώματα; Όταν περπατάς δεν έχεις δει άλλες κοπέλες στο δικό σου ύψος; Είσαι η μοναδική; Ούτε και εγώ έχω παντρευτεί αλλά είναι δική μου επιλογή και είχα αρκετές σχέσεις στην ζωή μου με πολύ αξιόλογους ανθρώπους. Όσες έχουν παντρευτεί είναι όλες κούκλες αδύνατες και πανύψηλες; Σταμάτα να βλέπεις μόνο τα ελαττώματά σου. Σίγουρα κάτι καλό έχεις πάνω σου φρόντισε να το προβάλεις.
~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·

Οι συμβουλές σου αγαπητή φίλη είναι ευπρόσδεκτες και έχουν τα δικά τους καλά μηνύματα. Το ερώτημα όμως που παραμένει είναι γιατί να μη δέχεσαι τον εαυτό σου όπως τον έπλασε η φύση και χρησιμοποιείς ψηλά τακούνια, εντυπωσιακά ρούχα και άλλα μέσα για να αλλάξεις αυτό που πραγματικά είσαι; Γιατί δεν δέχεσαι τον εαυτό σου όπως είναι; Μήπως δεν τον αγαπάς; Για τα σοβαρό αυτό θέμα που απασχολεί εκατομμύρια ανθρώπους η ψυχολογία προσπάθησε να δώσει κάποιες απόψεις. Ο θεμελιωτής της ανθρωποκεντρικής ψυχολογίας για παράδειγμα Carl Rogers παρατήρησε πως πολλοί άνθρωποι υπέφεραν λόγω του ότι δεν μπορούσαν να γίνουν αποδεχτοί από τους γονείς τους ή από τους άλλους κι έτσι δημιουργούσαν χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοεικόνα κι έτσι δυσκολεύονταν στην ενηλικίωση να δημιουργήσουν στενές συναισθηματικές σχέσεις και υπέφεραν από ψυχολογικά προβλήματα. Την ίδια άποψη είχε εκφράσει και ο Harry Sullivan που υπήρξε από τους θεμελιωτές τις μεταφροϋδικής ψυχαναλυτικής θεωρίας, τονίζοντας πως οι άνθρωποι μπορούν να αρρωστήσουν εάν δεν βιώσουν την πλήρη αποδοχή από τους γονείς. Το ίδιο αναφέρει και η μεταφροϋδική ψυχαναλυτής Margaret Mahler όπως επίσης και ο Alfred Adler τονίζοντας ότι οι κοντοί άνθρωποι κι κυρίως άντρες δημιουργούν συμπλέγματα κατωτερότητας που τους δημιουργεί το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Μελετώντας κι εγώ παρόμοιες περιπτώσεις, με βοήθησαν να καταλάβω πως η πρώτη σχέση αποδοχής βρισκόταν στην αγκαλιά των γονιών. Μόνο η ζεστή αγκαλιά των γονιών μπορούσε να δημιουργήσει σταθερά συναισθήματα αυτοπεποίθησης και αυτοαποδοχής ώστε ο άνθρωπος να μπορέσει μετά να αντισταθεί στη σύγκριση των άλλων, το σχολικό ανταγωνισμό και την κοινωνική απόρριψη. Παρατήρησα επίσης ότι οι άνθρωποι γενικά δεν μπορούσαν να αποδεχτούν τον εαυτό τους όπως ήταν. Αυτή την κατάσταση την εντόπισα στην τάση των ανθρώπων να αλλάξουν την εμφάνισή τους και να την προσαρμόσουν με τις κοινωνικές προσδοκίες, το μοντερνισμό και τη μόδα. Το βάψιμο του προσώπου, των μαλλιών, η αποτρίχωση, οι πλαστικές επεμβάσεις, η προκλητική εμφάνιση και άλλες πρακτικές ήταν συνηθισμένο φαινόμενο ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν μπορούσαν να αποδεχτούν τον εαυτό τους. Η τάση αυτή δημιουργούσε ψυχολογική ένταση και άγχος γιατί η προσπάθεια αυτή δεν είχε τέλος. Σε προχωρημένες ηλικίες η τάση αυτή περιείχε πιο έντονο άγχος γιατί το σώμα περνούσε στην παρακμή, τη συρρίκνωση και τη φθορά. Πολλοί δεν μπορούσαν να δεχτούν αυτή τη φυσική και αναπόφευκτη πορεία της ζωής γι’ αυτό και αγωνίζονταν να κρατήσουν το σώμα τους νέο, φρέσκο και ακμαίο. Μπορεί τελικά να μην είχαν άδικο γιατί ζούσαν σε μια κοινωνία η οποία δίνει υπέρμετρη αξία στα νιάτα και την ομορφιά του σώματος ενώ θέτει σε δυσμένεια την πείρα της ενηλικίωσης, τη σοφία των γερόντων και τη λάμψη της ψυχής. Κλασικό παράδειγμα αυτο-απόρριψης είναι η περίπτωση του γνωστού τραγουδιστή Michael Jackson ο οποίος έκανε ένα μεγάλο αγώνα για να αλλάξει τη νέγρικη εμφάνιση του προσώπου του και να την προσαρμόσει στα πρότυπα του παραδοσιακού λευκού άντρα με αποτέλεσμα να θέσει πολλές φορές την υγεία του σε σοβαρούς κινδύνους. Παρόμοια συμπεριφορά εμφανίζεται ανάμεσα σε όλους τους «αστέρες» του θεάματος οι οποίοι καταβάλλουν εναγώνιες προσπάθειες για να διατηρήσουν την «ομορφιά» και τη νεότητά τους και να πετύχουν το θαύμα της αιώνιας νεότητας και «ομορφιάς». Είναι τόσο ανώριμοι οι άνθρωποι αυτοί που δεν μπορούν να δεχτούν τη φυσική πορεία της ζωής και τις αναπόφευκτες αλλαγές του σώματος όπως είναι το γήρας, η φυσική φθορά και ο θάνατος. Αντί να δεχτούν τα γηρατειά νιώθουν φόβο ή και απέχθεια σε οτιδήποτε μοιάζει με γεροντικό ή οτιδήποτε θυμίζει την αδυναμία των ανθρώπων να ζήσουν αιώνια.
Ήταν σπάνιες οι περιπτώσεις που κάποιος μπορούσε να δεχτεί το σώμα του όπως το έπλασε η φύση. Τα μάτια των άλλων ήταν ο καθρέφτης μέσα στον οποίο οι άνθρωποι μπορούσαν να πάρουν το μήνυμα της αποδοχής και της συμπάθειας. Οι άλλοι δηλαδή, μπορούσαν με ένα τους βλέμμα να σε κάνουν να νιώσεις αρεστός ή απαίσιος, όμορφος ή άνοστος, αποδεχτός ή απορριπτέος. Από τη στιγμή που κάποιος ένιωθε την απορριπτική ματιά των άλλων ήταν φυσικό να νιώθει απογοήτευση. Η απογοήτευση αυτή μπορούσε να στραφεί ενάντια στον εαυτό κι έτσι ο άνθρωπος να νιώθει μίσος και απέχθεια προς το ίδιο το σώμα του. Κάποτε όμως το μίσος στρεφόταν ενάντια στους άλλους μέσα από το φθόνο, την κακία και την επιθετικότητα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: