Ο Θέμος γράφει:
Με προβλημάτισε η διαφωνία σας σε αναγνώστες που εισηγούντο τη θετική σκέψη ενώ πρόσφατα την ειρωνευτήκατε ως περιβόητη θετική σκέψη. Με προβλημάτισε η προσέγγισή σας γιατί απ' ότι γνωρίζω όλοι οι ψυχολόγοι σήμερα προτείνουν τη θετική σκέψη σαν τρόπο αντιμετώπισης της ζωής. Ας ήμασταν όλοι θετικοί και να βλέπαμε τη ζωή με λιγότερο αρνητισμό και κακές σκέψεις που επηρεάζουν αρνητικά τη ζωή μας.
Μπορεί όμως και να έχετε δίκιο γιατί πρόσφατα είχα μια εμπειρία μ' ένα φίλο που ήταν φανατικός με τη θετική σκέψη και την πρότεινε σε γνωστούς και αγνώστους. Μπλέχτηκε με δουλειές που τον έκαναν ξαφνικά πλούσιο. Την επιτυχία του, σύμφωνα με την άποψή του, τη χρωστούσε στη θετική του σκέψη.
Μόλις έκανε τα πρώτα λεφτά αγόρασε ένα αυτοκίνητο πανάκριβο για να επιδείξει την επιτυχία του, και βέβαια τη θετική του σκέψη. Στη συνέχεια, κι όπως συμβαίνει με νεόπλουτους, χαθήκαμε. Όταν κάποτε ανταμώσαμε, με λύπη του μου ανακοίνωσε πως είχε χρεοκοπήσει. Άρχισε να μου μιλά όμως για κάτι καινούριες δουλειές με δάνεια και ήταν υπεραισιόδοξος πως θα πετύχει. Είχα τις αντιρρήσεις μου, αλλ' αυτός επέμενε πως πρέπει να έχω θετική σκέψη για να πάνε καλά οι δουλειές.
Παρ' όλη την αξιολύπητη κατάστασή του, μου παρίστανε τον τρισευτυχισμένο κι επέμενε στις συμβουλές του, γιατί εγώ αντιλαμβάνομαι διαφορετικά τη θετική σκέψη. Υπολόγιζα ότι η θετική σκέψη μια μέρα θα τον οδηγούσε στη φυλακή· ίσως όμως και στην επιτυχία.
Στη ζωή όλα είναι πιθανά όταν παίζεις με πιθανότητες. Ποια όμως σχέση έχει η θετική σκέψη; Νομίζω κάπου όλοι είμαστε συγχυσμένοι ή και φαντασμένοι. Θα ήθελα την άποψή σας.
Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2010
Θετική Σκέψη
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
1 σχόλιο:
Η θεωρία της «θετικής σκέψης» είναι πολύ παλιά· φτάνει μέχρι τους Στωικούς φιλόσοφους με πρωτοπόρο τον Ζήνωνα τον Κιτιέα και σπουδαιότερο τον Επίκτητο ο οποίος στο Εγχειρίδιό του αναφέρει σχετικά ότι «δεν είναι τα πράγματα που επηρεάζουν τον άνθρωπο αλλά οι σκέψεις που έχει ο άνθρωπος για τα πράγματα που επηρεάζουν τη ζωή του». Ο φιλόσοφος εννοούσε ότι ανάλογα με το πώς σκεφτόμαστε ανάλογα επηρεάζουμε το συναισθηματικό μας κόσμο και ανάλογα βλέπουμε ή εκτιμούμε μια κατάσταση στη ζωή. Αυτό βέβαια είναι φιλοσοφία. Η φιλοσοφία όμως δεν είναι το ίδιο με την ψυχολογία. Παρ’ όλα αυτά κάποιοι ψυχολόγοι, όπως οι Αμερικάνοι Elbert Ellis και Aarοn Beck δανειζόμενοι τη στωική φιλοσοφία προσπάθησαν να την κάνουν ψυχολογία ακόμη και ψυχοθεραπεία προτείνοντας ανάμεσα σε άλλα και τη «θετική σκέψη» ως μέθοδο για να λύσουν πολλοί άνθρωποι το πρόβλημα της δυστυχίας και της ψυχικής τους αρρώστιας κυρίως της κατάθλιψης. Η θεωρία αυτή έτυχε εκμετάλλευσης από την δυτική κοινωνική προπαγάνδα ώστε στις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη η «θετική σκέψη» να γίνει της μόδας ανάμεσα στους ανθρώπους και ιδιαίτερα τους μορφωμένους για να διαδοθεί όμως σιγά-σιγά σε όλο τον μοντέρνο κόσμο. Η «θετική σκέψη» όμως, όπως έχει διαδοθεί ανάμεσα στις μάζες, δεν φαίνεται πως έχει στόχο να βοηθήσει τον άνθρωπο να δει τον πραγματικό του εαυτό αλλά τον ιδεατό και φανταστικό. Η «θετική σκέψη» βρήκε πρόσφορο έδαφος γιατί σε πολλές περιπτώσεις βοηθούσε στην υποσυνείδητη απάρνηση της ανθρώπινης αδυναμίας και την ωραιοποίηση της σκληρής πραγματικότητας κι έτσι να κάνει τη ζωή υποφερτή σε δυστυχισμένους ανθρώπους που ενώ είναι βουλιαγμένοι στη φτώχεια ή την κατάθλιψη, μπορούν να χαμογελούν και να το παίζουν αισιόδοξοι και ευτυχισμένοι. Η «θετική σκέψη» έχει οδηγήσει με τον τρόπο αυτό εκατομμύρια ανθρώπους στο δυτικό πολιτισμό σε σημείο να ζουν τη φτώχεια, την αδικία και την εκμετάλλευση με χαμόγελο και «αισιοδοξία» και την πεποίθηση ότι η «θετική σκέψη» θα τους φέρει μια μέρα το πολυπόθητο «όνειρο» της λύτρωσης. Η θεωρία βέβαια των Ellis και Beck έχει τη σπουδαιότητά της όταν τονίζει ότι η ζωή μας εξαρτάται από το πώς σκεφτόμαστε και πώς χρησιμοποιούμαι το μυαλό μας για να ελέγχουμε τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά μας. Αυτό είναι αλήθεια γιατί πολλοί καταδικάζουν τον εαυτό τους στη δυστυχία γιατί πιστεύουν σε μια παράλογη σκέψη, ιδέα ή ιδεολογία. Είναι γνωστό σε όλους ότι υπάρχουν άνθρωποι με έμμονες ιδέες και ιδεοληπτικό ψυχαναγκασμό που μπορεί να φτάνουν μέχρι την καταστροφική ή αυτοκαταστροφική συμπεριφορά και το έγκλημα. Η «θετική σκέψη» μπορεί να γίνει έμμονη ιδέα και αντί να βλέπεις την σκληρή πραγματικότητα αντίθετα την ωραιοποιείς γιατί δεν έχεις τη δύναμη να την αλλάξεις. Αυτό είναι είδος ασυνείδητου μηχανισμού του «εγώ» που λέγεται απάρνηση (denial). Η θεωρία των Ellis και Beck όμως έχει σημαντική πρόθεση γιατί προσπαθεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν ότι ο τρόπος που σκέφτονται και οι ιδέες που κουβαλούν στο μυαλό τους, δυσκολεύουν τη ζωή τους και εισηγείται ως θεραπεία την αλλαγή στον τρόπο σκέψης και ιδεολογικής θεώρησης των πραγμάτων. Η αδυναμία της θεωρίας έγκειται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι παιδαγωγούνται από πολύ νωρίς στην ηλικία ώστε να εμπεδώσουν στη συνείδηση παράλογες ιδέες και ανθυγιεινές ιδεολογίες που δεν είναι εύκολο να τις αλλάξουν στην ενηλικίωση. Μπορεί επιφανειακά κάποιες παράλογες σκέψεις να ξεπεραστούν και να αντικατασταθούν με υγιείς, οι βαθύτερες όμως ιδέες που ταυτίζονται με τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα δεν μπορούν να αλλάζουν. Αντί λοιπόν να προτείνουμε στους ανθρώπους τη θετική σκέψη θα ήταν πιο χρήσιμο να τους προτείνουμε τη ρεαλιστική σκέψη η οποία να συνειδητοποιεί την πραγματικότητα, τα θετικά και αρνητικά μιας κατάστασης, τις αδυναμίες και δυνατότητες ενός χαρακτήρα. Ακόμη όμως και η ρεαλιστική σκέψη περιέχει αδυναμίες γιατί ο άνθρωπος είναι οντότητα που τη χαρακτηρίζει η διαφορετικότητα γι’ αυτό και ο καθένας μπορεί να σκέφτεται, να διαλογίζεται και να ενεργεί με το δικό του αποκλειστικό τρόπο.
Δημοσίευση σχολίου